Inzet bij maatschappelijke en sociale vraagstukken
Kunst als krachtig middel
Volgens onderzoek van de Erasmus University Rotterdam (2022) kan de waarde van kunst en cultuur het best worden geformuleerd aan de hand van drie samenhangende domeinen: sociaal, economisch en individueel welzijn.
Er is een overtuigend bewijs dat deelname aan kunst en cultuur een positief effect heeft op de mentale en fysieke gezondheid. Onderzoek van de World Health Organization en het Britse Department for Digital, Culture, Media & Sport (2024) laat zien dat betrokkenheid bij kunst kan bijdragen aan het verminderen van stress, depressie en eenzaamheid en het algemene welzijn versterkt. Kunst kan daarmee worden gezien als een waardevolle tool binnen de zorg(preventie). Ook in Nederland bevestigt onderzoek van Movisie dat mensen zich fitter, gezonder en meer verbonden voelen door cultuurparticipatie en dat dit bijdraagt aan hun mentale veerkracht.
Daarnaast versterkt kunst de sociale cohesie. Culturele activiteiten brengen mensen samen, stimuleren de dialoog en vergroten onderling begrip. Uit onderzoek van Tilburg University (2025) blijkt dat mensen de maatschappelijke waarde van cultuur vaak zelfs hoger inschatten dan de waarde van hun persoonlijke gebruik ervan. Vooral in meer ‘kwetsbare’ gemeenschappen kan kunst bijdragen aan verbinding en inclusie.
Ook op het gebied van kennis en innovatie speelt kunst een belangrijke rol. Door de verbeeldingskracht en het experimentele karakter stimuleert kunst creatief denken en nieuwe perspectieven. Interdisciplinair onderzoek, onder andere binnen Europese onderzoeksprogramma’s en initiatieven zoals die van Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek, laat zien dat de wisselwerking tussen kunst, wetenschap en technologie steeds belangrijker wordt voor innovatie.
Economisch gezien levert de culturele sector een belangrijke bijdrage. Recente studies, waaronder analyses van DutchCulture, benadrukken daarbij dat de waarde van kunst niet volledig in economische termen te vangen is. De impact zit juist in minder tastbare, maar minstens zo belangrijke effecten, zoals welzijn, zingeving en sociale verbinding. Onderzoekers erkennen dat de impact van kunst en cultuur niet altijd eenvoudig meetbaar is. Het gaat vaak om het “meten van het onmeetbare”. De waarde van kunst is contextafhankelijk en af te leiden van de omgeving en de mensen die erbij betrokken zijn.
Bronnen (selectie):
• Erasmus University Rotterdam (2022) – Assessing the Impact of Culture and Creativity in Society
• World Health Organization (2019–2024) – Arts & Health research
• DCMS (UK, 2024) – Culture and wellbeing studies
• Tilburg University (2025) – Waarde van cultuur
• NWO / SIA onderzoeksagenda’s (2024–2026)
• DutchCulture (2025) – Internationale culturele impact
